Cấy lúa bằng máy - Giải pháp sản xuất lúa thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu

Ngày đăng: 09/11/2021

Có thể nói giải pháp cấy lúa bằng máy, ngoài nâng cao giá trị sản phẩm lúa an toàn do không dùng thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm phát triển duy trì hệ sinh thái bền vững, bảo vệ môi trường mang lại thì khả năng thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu được xem là giải pháp canh tác hiệu quả và khả thi, cần được nhân rộng.

Đẩy mạnh lồng ghép giải pháp kỹ thuật mạ khay máy cấy vào trong các mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, hu cơ theo đề án phát triển các vùng sản xuất lúa theo hướng hữu cơ đnh hướng phát triển lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong thời gian đến, đây là ý kiến chỉ đạo của đng chí Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Phú Ban tại cuộc họp Đánh giá kết quả mô hình mạ khay, máy cấy và triển khai kế hoạch sản xuất trong vụ Đông Xuân 2021-2022 vừa diễn ra vào ngày 13 tháng 10 năm 2021.

Mô hình ứng dụng mạ khay máy cấy trong sản xuất lúa được Trung tâm Khuyến ngư nông lâm thành phố Đà Nẵng thực hiện thí điểm qua 03 vụ Hè Thu 2020 tại Hoà Tiến, vụ Đông Xuân 2020-2021 tại xã Hoà Tiến và vụ Hè Thu năm 2021 tại xã Hoà Tiến và xã Hoà Bắc. Mô hình thực hiện thí điểm bước đầu được địa phương, nông dân đồng tình ủng hộ. Tuy năng suất tương đương so với sản xuất đại trà nhưng áp dụng kỹ thuật này bước đầu góp phần bảo vệ môi trường sinh thái do không dùng thuốc trừ cỏ và hạn chế sử dụng thuốc hóa học vào phòng trừ sâu bệnh, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khoẻ con người. 

 Điều đặc biệt là qua mô hình thí điểm, ngoài những lợi thế mà mô hình mang lại như trên thì lúa cấy máy còn thể hiện được hai đặc tính nổi trội, là có khả năng thích ứng hơn với điều kiện biến đổi khí hậu so với hình thức xuống giống đang phổ biến hiện nay sạ lan. Hai đặc tính nổi trội đó là: Khả năng chống đổ, ngã giai đoạn trổ - chín, và Khả năng phòng, chống hạn đặc biệt là vụ Hè Thu.

Về đặc tính thứ nhất - Khả năng chống đổ, ngã giai đoạn trổ - chín, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy trên các cánh đồng lúa vụ Hè Thu, qua mỗi cơn mưa hay những trận gió tương đối lớn, hầu như phần lớn các ruộng lúa sạ, đặc biệt là những ruộng lúa sạ dày đang trong giai đoạn trổ - chín đều ngã, đổ rạp trên mặt ruộng. Điều này rất bất lợi cho khâu thu hoạch vì lúa sẽ rơi vãi, thất thoát nhiều hơn, chi phí cho thu hoạch sẽ cao hơn, và thậm chí sản lượng lúa thu hoạch có thể mất trắng nếu ruộng lúa ngã, đổ ở giai đoạn hạt lúa chưa ngậm sữa.

Ngược lại với ruộng lúa cấy bằng máy, do được cấy thưa nên ruộng lúa thông thoáng, ruộng lúa tiếp nhận đầy đủ ánh sáng, thân lúa phát triển cân đối, cứng cây, cộng vào đó do được cấy sâu nên bộ rễ phát triển cắm chặt vào đất nên dường như cả ruộng lúa vẫn đứng vững, ít đổ ngã cho dù gặp gió, mưa lớn.

 

Về đặc tính thứ hai - Khả năng phòng, chống hạn của lúa cấy, đây được xem là đặc tính cơ bản, lợi thế chính khi xét về tính thích nghi với điều kiện biến đổi khí hậu của lúa cấy. Lợi thế này được xem xét trên ba khía cạnh:

- Thứ nhất, thời gian sinh trưởng của lúa cấy ngắn hơn so với lúa sạ từ 5 – 7 ngày (trong vụ Đông Xuân và Hè Thu). Điều này đồng nghĩa với việc giải pháp cấy đã giúp rút ngắn được thời gian cây lúa đứng trên đồng, do đó giúp cây lúa né tránh được những điều kiện bất lợi của môi trường, như hạn thiếu nước.

- Thứ hai, thường những ngày đầu vụ Đông Xuân hàng năm vẫn còn những cơn mưa cuối mùa, thậm chí những ngày mưa lớn, kéo dài, rất dễ làm trôi giống, chết giống, đặc biệt những năm được dự báo xảy ra hạn vào cuối vụ phải đẩy sớm lịch thời vụ. Tuy nhiên, với giải pháp cấy thì có thể thực hiện việc xuống giống trong mọi điều kiện thời tiết, không sợ bị trôi giống, chết giống như giải pháp sạ.

- Thứ ba, lúa cấy có bộ rễ ăn sâu nên tăng khả năng chịu hạn trong điều kiện thiếu nước cuối vụ... (điều này qua quan sát thực tế thấy bộ lá ruộng lúa cấy giữ màu xanh rất lâu so với ruộng lúa sạ, mặc dù ruộng đã rút cạn nước để thu hoạch).

Có thể nói giải pháp cấy lúa bằng máy, ngoài nâng cao giá trị sản phẩm lúa an toàn do không dùng thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm phát triển duy trì hệ sinh thái bền vững, bảo vệ môi trường mang lại thì khả năng thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu được xem là giải pháp canh tác hiệu quả và khả thi, cần được nhân rộng.

Với định hướng dài hạn, duy trì và phát triển diện tích sản xuất lúa tại thành phố Đà Nẵng thành các vùng sản xuất lúa hướng hữu cơ, hữu cơ thì việc từng bước đưa kỹ thuật mạ khay, máy cấy vào trong kỹ thuật canh tác lúa là cần thiết để góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, giá trị sản phẩm, bảo đảm phát triển duy trì hệ sinh thái bền vững, bảo vệ môi trường./.


Tin cùng chuyên mục

Lượt truy cập: 348,662 Hôm qua: 626 - Hôm nay: 1,209 Tuần này: 9,065 - Tuần trước: 1,835 Tháng này: - Tháng trước: 27,169 Online: 15