Thông báo dự kiến tình hình sinh vật gây hại vụ Hè Thu năm 2021

Ngày đăng: 11/05/2021

I. DỰ KIẾN TÌNH HÌNH THỜI TIẾT VÀ SẢN XUẤT TRONG VỤ HÈ THU 2021

1. Nhận định xu hướng thời tiết ảnh hưởng đến vụ Hè Thu 2021

Theo bản tin dự báo thời tiết thủy văn thời hạn mùa thành phố Đà Nẵng của Đài khí tượng thủy văn khu vực Trung Trung Bộ tại Văn bản số 02/DBMUA-DN-2021 ngày 16 tháng 4 năm 2021:

a) Nhiệt độ:

- Tháng 5,6,8 và 9/2021 nền nhiệt độ xấp xỉ cao hơn TBNN

- Tháng 7/2021 nền nhiệt độ xấp xỉ và thấp hơn TBNN từ 0.5-1.00C.

b) Lượng mưa:

- Tháng 5: Lượng mưa tại TP.Đà Nẵng xấp xỉ và cao hơn một ít so với TBNN, đạt 90-130% TBNN.

- Tháng 6-7: Lượng mưa ở mức xấp xỉ TBNN, đạt 80-120% TBNN.

- Tháng 8-9/2021 lượng mưa xấp xỉ thấp hơn TBNN, đạt 80-100%.

c) Thủy văn:

Dòng chảy trên các sông thuộc Đà Nẵng từ giữa tháng 5 đến tháng 7/2021 biến đổi chậm; sang tháng 8/2021 dòng chảy khả năng được bổ sung thêm; đến tháng 9/2021 dòng chảy trên các sông khả năng có 1-2 đợt biến động mạnh.

Từ tháng 4-8/2021, độ mặn trung bình vùng hạ lưu các sông thành phố Đà Nẵng ở mức cao hơn so với TBNN, độ mặn lớn nhất trên các sông khả năng xuất hiện vào tháng 7, tháng 8.

2. Xu hướng sản xuất cây trồng trong vụ Hè Thu 2021

a) Cây lúa

- Thời vụ: khung chính lịch thời vụ lúa Hè Thu 2021 từ 20/5 đến 31/5/2021

+ Diện tích chủ động nguồn nước tưới:

Từ 20-25/5: sử dụng giống trung ngày.

Từ 25-31/5: sử dụng giống trung ngày.

Sau 31/5: sử dụng giống ngắn ngày.

+ Đối với vùng trũng: Gieo sạ từ 20-25/5 phải sử dụng giống trung, ngắn ngày để hạn chế mưa ngập cuối vụ.

+ Vùng khó khăn nguồn nước tưới đầu vụ hoặc cuối vụ sản xuất có thể gieo sớm trước lịch (trước 20/5) hoặc gieo muộn hơn nhưng cần phải kết thúc xuống giống trước ngày 10/6.

         + Đối với các diện tích được Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Quảng Nam cấp nước, đề nghị UBND quận Ngũ Hành Sơn (phần diện tích tại Hòa Quý), UBND huyện Hòa Vang (các diện tích tại các xã Hòa Phước, Hòa Tiến) chỉ đạo các địa phương sản xuất theo khung lịch thời vụ của tỉnh Quảng Nam.

- Cơ cấu giống:     

Sử dụng giống trung ngắn ngày có năng suất cao, chất lượng tốt, thích nghi với điều kiện sinh thái Đà Nẵng để gieo sạ, phù hợp với xu thế biến đổi khí hậu như hiện nay, Hè Thu xuống giống đúng lịch thời vụ, kết thúc vụ sớm, tránh được rủi ro do mưa lũ cuối vụ. Tiếp tục đẩy mạnh sử dụng giống xác nhận, tuyên truyền phát động phong trào giảm lượng giống gieo sạ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: 80-100kg/ha, sạ hàng 60-80 kg/ha, lúa cấy-mạ khay 40-50 kg/ha. Cơ cấu giống khuyến cáo như sau:

- Giống chủ lực: HT1, Hà Phát 3, ĐT100;

- Giống bổ sung: VNR20,Thiên ưu 8, Đài thơm 8, BT7, OM4900,...

Ngoài ra, tiếp tục sản xuất trình diễn diện rộng một số giống lúa triển vọng 10-15%: Bắc Thịnh, Hương Châu 6, VNR88 để tiếp tục theo dõi, đánh giá sự phù hợp cho các vụ sau.

b) Cây ngô: chủ yếu sản xuất giống Ngô lai, tập trung gieo hạt vào cuối tháng 4 - tháng 5.

c) Cây mè: gieo vào cuối tháng 4 - tháng 5.

d) Cây rau

- Các loại rau ăn lá chính: rau cải, rau dền, rau mồng tơi, rau muống, …

- Rau ăn quả chính: bầu bí, dưa leo, khổ qua, cà tím, ớt…

- Rau gia vị chính: hành, húng, quế, ngò …

II. TÌNH HÌNH SINH VẬT GÂY HẠI HIỆN NAY

1. Trên cây lúa

a) Trên cây lúa có một số đối tượng

- Bệnh khô vằn gây hại rải rác trên các trà lúa với tỷ lệ 6-15% (C1-C3).

- Rầy nâu + rầy lưng trắng gây hại rải rác với mật độ 20-150 con/m2 (AT+TT).

- Bọ xít dài gây hại rải rác với mật độ 1-5 con/m2 (TT).

- Ngoài ra trên đồng ruộng còn có một số đối tượng như: sâu cuốn lá, bệnh đen lép hạt, bệnh đốm nâu…với mật độ, tỷ lệ thấp.

2. Trên cây trồng khác

a) Trên rau ăn lá: sâu xanh, bọ nhảy, bệnh đốm lá,…  

b) Trên rau ăn quả: sâu đục quả, bọ bầu vàng bệnh bệnh sương mai, bệnh thán thư, bọ phấn, dòi đục lá,.…  

III. DỰ KIẾN MỘT SỐ LOẠI SINH VẬT GÂY HẠI CHÍNH TRÊN  MỘT SỐ CÂY TRỒNG CHÍNH TRONG VỤ HÈ THU 2021

1. Cây lúa

Dựa trên cơ sở nhận định thời tiết, lịch thời vụ, cơ cấu giống vụ Hè Thu 2021, kết hợp với tình hình sinh vật gây hại thường phát sinh trên lúa Hè Thu trong những năm gần đây và tình hình sinh vật hại chuyển vụ, dự kiến một số đối tượng sinh vật hại chính sẽ phát sinh trong vụ Hè Thu 2021 như sau:

a) Ốc bươu vàng

Ốc bươu vàng thường xuất hiện và gây hại đầu vụ vào giai đoạn lúa mới gieo sạ đến giai đoạn mạ và thường gây hại mạnh trên những chân ruộng trũng. Vì vậy cần triển khai thu nhặt ốc bươu vàng và ổ trứng kết hợp trong đợt diệt chuột đầu vụ để hạn chế ốc phá hại lúa mới gieo sạ.

b) Chuột

Đây là đối tượng dịch hại nguy hiểm gây hại hầu hết các giai đoạn sinh trưởng của cây lúa, tập trung phá hại mạnh trong một số giai đoạn: khi lúa mới gieo sạ, đẻ nhánh  - làm đòng. Đặc biệt trong giai đoạn đứng cái - làm đòng nếu chuột gây hại sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất cây lúa.

Chuột thường phát sinh gây hại rải rác trên các trà lúa, cục bộ gây hại nặng ở những nơi không được tổ chức phòng trừ tốt ngay đầu vụ, vùng ven gò đồi, ven đường, gần khu dân cư, các ruộng gieo sạ lúa thơm ở trà sớm và gieo sạ không tập trung. Do vậy các địa phương cần tổ chức ra quân diệt chuột bằng nhiều biện pháp để giảm thiểu mật độ chuột ngay từ đầu vụ, nhằm hạn chế tác hại do chuột gây ra và tiếp tục duy trì các biện pháp diệt chuột xuyên suốt vụ.

c) Bọ trĩ

Khả năng bọ trĩ sẽ phát sinh gây hại trên các trà lúa giai đoạn mạ - đẻ nhánh, thường gây hại trên lúa gieo sạ muộn và trên những ruộng nước không ổn định.

- Đợt 1: 05/6 - 25/6: gây hại trên các trà lúa giai đoạn mạ - đẻ nhánh.

- Đợt 2: 25/6 - 15/7: gây hại chủ yếu trên lúa trà muộn giai đoạn đẻ nhánh.

d) Sâu keo

Thường phát sinh gây hại mạnh trên cây lúa giai đoạn đẻ nhánh - đứng cái, trong vụ Hè Thu 2021 dự kiến có các đợt phát sinh:

- Đợt 1: 10/6-05/7: gây hại trên lúa trà sớm và chính vụ giai đoạn  đẻ nhánh.

- Đợt 2: 10/7- 25/7: gây hại chủ yếu trên lúa trà muộn.

đ) Sâu cuốn lá nhỏ

Sâu cuốn lá thường phát sinh gây hại mạnh trên lúa từ giai đoạn đẻ nhánh đến đứng cái - làm đòng. Đáng chú ý nhất là đợt sâu non gây hại lá đòng làm ảnh hưởng đến năng suất. Dự kiến có các đợt phát sinh thường xuất hiện gây hại sau:

- Đợt 1: 15/6 - 05/7: sâu non gây hại rải rác trên các trà lúa sớm và chính vụ giai đoạn đẻ nhánh.

- Đợt 2: 10/7-30/7: sâu non gây hại mạnh trên các trà lúa giai đoạn cuối đẻ nhánh - đứng cái - làm đòng, chú ý trà lúa chính vụ giai đoạn làm đòng.

- Đợt 3: 05/8-20/8: gây hại rải rác trên lúa trà muộn.

e) Sâu đục thân

Sâu đục thân gây hại rải rác trên các trà lúa, thường gây hại mạnh giai đoạn lúa đẻ nhánh - đẻ nhánh rộ; giai đoạn lúa làm đòng - trổ gây dảnh lúa bị héo hay bông bạc. Dự kiến có các đợt phát sinh như sau:

- Đợt 1: 20/6- 15/7: sâu non gây dảnh héo trên các trà lúa sớm và chính vụ giai đoạn lúa đẻ nhánh - làm đòng.

- Đợt 2: 15/7-05/8: gây hại làm dảnh héo trên lúa trà chính vụ và trà muộn, gây bông bạc trên lúa trà sớm.

- Đợt 3: 10/8-30/8: gây hại chủ yếu trên các trà lúa muộn giai đoạn làm đòng - trổ - chín gây bông bạc.

          g) Rầy nâu - rầy lưng trắng

 Trong sản xuất lúa vụ Hè Thu, rầy nâu - rầy lưng trắng dự báo là đối tượng phát sinh với diễn biến phức tạp, có thể gây hại nhiều đợt, kết hợp với thời tiết nắng nóng khô hạn sẽ dễ gây ra hiện tượng cháy rầy. Mặt khác rầy nâu - rầy lưng trắng là môi giới truyền bệnh vàng lùn - lùn xoắn lá lúa - lùn sọc đen, đây là những bệnh virus nguy hiểm, do vậy cần thực hiện tốt công tác theo dõi điều tra phát hiện và chỉ đạo phòng trừ kịp thời những ổ dịch mới phát sinh không để xảy ra hiện tượng cháy rầy. Cần chú ý các đợt rầy chính sau:

- Đợt 1: 15/6-10/7: gây hại trên lúa trà sớm và trà chính vụ giai đoạn đẻ nhánh - đứng cái.

- Đợt 2: 15/7-10/8: có khả năng gây hại mạnh trên diện rộng, trên lúa trà chính vụ giai đoạn đứng cái - làm đòng, lúa trà sớm giai đoạn làm đòng - trổ; cục bộ có thể gây hại mật độ cao và gây hại nặng nặng ở những vùng thường nhiễm rầy.

- Đợt 3: 15/8-05/9: gây hại trên lúa trà chính vụ và lúa trà muộn giai đoạn trổ - chín.

          h) Bọ xít dài

Bọ xít dài thường tập trung gây hại lúa giai đoạn trổ - chín sữa làm cho hạt lửng hoặc lép, đặc biệt tập trung gây hại mạnh trên các giống lúa thơm, lúa bố trí thời vụ sớm, trổ không tập trung.

i) Bệnh khô vằn

Trong vụ Hè Thu thời tiết nắng nóng và hay có mưa dông tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh khô vằn phát sinh gây hại từ cuối giai đoạn đẻ nhánh đến đòng - trổ - chín. Bệnh gây hại hầu hết ở các giống lúa và thường phát sinh gây hại mạnh vào giai đoạn lúa đòng - trổ, đặc biệt gây hại nặng ở ruộng sạ dày và thừa đạm.

Dự kiến có các đợt phát sinh sau:

- Đợt 1: 25/6-15/7: gây hại trên lúa trà sớm và chính vụ giai đoạn cuối đẻ nhánh. 

- Đợt 2: 15/7-10/8: gây hại mạnh trên các trà lúa giai đoạn đứng cái - làm đòng - trổ.

- Đợt 3: 10/8-05/9: gây hại trên các trà lúa giai đoạn trổ - chín.

k) Bệnh đạo ôn

Gây hại các giai đoạn sinh trưởng phát triển cây lúa. Đặc biệt giai đoạn lúa đứng cái - làm đòng và giai đoạn trổ - chín bệnh phát sinh, phát triển mạnh gây ảnh hưởng lớn đến năng suất nếu không có biện pháp phòng trừ tốt. Những năm gần đây bệnh không chỉ xuất hiện gây hại ở vụ Đông Xuân mà còn gây hại trên lúa vụ Hè Thu. Đặc biệt, trên chân ruộng gieo sạ dày, bón thừa đạm và trên các giống dễ nhiễm như: Nếp, BC15, OM4900, 13/2, Thiên ưu 8, NX30, Xi23, …

l) Bệnh lem lép hạt

  Bệnh xuất hiện từ giai đoạn lúa trổ bông đến chín sữa, vào giai đoạn lúa trổ - chín thời tiết nắng nóng xen kẻ có mưa tạo điều kiện cho bệnh phát sinh gây hại trên các trà lúa, hầu hết các giống lúa đều bị bệnh với mức độ khác nhau. Ngoài ra, những chân ruộng bị bệnh đốm nâu nếu không chăm sóc xử lý sẽ tạo điều kiện cho bệnh lem lép hạt phát sinh gây hại ảnh hưởng đến năng suất lúa.

m) Ngộ độc hữu cơ

Hiện tượng lúa bị ngộ độc hữu cơ thường xuất hiện ở các ruộng lúa không làm đất kỹ (chỉ lồng đất rồi gieo sạ ngay), ruộng còn nhiều tàn dư thực vật và không bón vôi nên chất hữu cơ không được phân huỷ kịp thời hoặc các ruộng bị ảnh hưởng trực tiếp do chất thải từ các chuồng trại chăn nuôi tập trung chưa qua xử lý.

n) Bệnh đốm nâu nghẹt rễ

Bệnh gây hại mạnh ở vụ Hè Thu, phát sinh từ giai đoạn đẻ nhánh và hại nặng cuối vụ trên các chân ruộng vùi nhiều gốc rạ, cỏ dại; ở ruộng lúa có chế độ bón lót không đầy đủ; nhất là ở những chân ruộng không bón vôi, lân; đất chua phèn.

o) Bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá, lùn sọc đen

Đây là những bệnh nguy hiểm do virus gây ra mà môi giới truyền bệnh là rầy nâu và rầy lưng trắng. Tất cả các giai đoạn sinh trưởng của cây lúa đều có thể bị nhiễm bệnh, trong vụ Hè Thu rầy nâu và rầy lưng trắng thường phát sinh gây hại mạnh nên có nguy cơ nhiễm bệnh.

          p) Ngoài các sâu bệnh gây hại chính nêu trên, trong vụ Hè Thu trên cây lúa còn có các đối tượng khác cũng xuất hiện gây hại, cần chú ý theo dõi để có biện pháp xử lý kịp thời khi cần thiết như: ruồi đục nõn, sâu phao, rầy xanh, bệnh thối thân,...

2. Trên các cây trồng khác

a) Cây ngô

Trong vụ Hè Thu trên cây ngô dự kiến có các sinh vật hại chính sau:

- Sâu xám, sâu khoang: gây hại chủ yếu trên cây ngô ở giai đoạn cây con.

- Sâu cắn lá, sâu đục thân: gây hại giai đoạn phát triển thân lá.

- Sâu keo mùa thu: gây hại ở tất cả các giai đoạn, trong đó gây hại mạnh giai đoạn cây con đến loa kèn.

- Sâu đục bắp gây hại mạnh giai đoạn hình thành bắp - chín.

- Bệnh khô vằn, bệnh đốm lá, rệp thường phát sinh gây hại ngô giai đoạn trổ cờ phun râu-chín.

- Chuột gây hại hầu hết các thời kỳ sinh trưởng phát triển của cây ngô.

- Bệnh lùn sọc đen có khả năng phát sinh gây hại trên cây ngô ở các giai đoạn sinh trưởng.

b) Cây rau các loại

          Trên cây rau vụ Hè Thu thường có các sinh vật gây hại chính sau:

- Rau ăn lá:

+ Bệnh chết cây con, lở cổ rễ: gây hại chủ yếu giai đoạn cây con.

+ Bọ nhảy, sâu xanh, sâu khoang, rầy, rệp gây hại mạnh thời kỳ phát triển thân lá.

          + Bệnh thối nhũn, bệnh thán thư, bệnh đốm lá, bệnh gỉ trắng: phát sinh gây hại giai đoạn phát triển thân lá.

          - Rau ăn quả:

          + Sâu xám, sâu xanh, bệnh lở cổ rễ gây hại giai đoạn cây con.

+ Dòi đục lá, rầy, rệp: gây hại các giai đoạn từ phát triển thân lá đến thu hoạch; gây hại mạnh trên cây rau họ đậu, họ bầu bí.

+ Bọ bầu vàng: gây hại các giai đoạn từ phát triển thân lá đến thu hoạch; gây hại chủ yếu trên cây họ bầu bí.

+ Giai đoạn ra hoa-quả chú ý có các sinh vật hại: bệnh do virus, ruồi đục quả, sâu đục quả, bệnh đốm lá, bệnh sương mai, bệnh thánh thư, bệnh chạy dây.

          c) Đậu đỗ các loại

- Giai đoạn cây con cần chú ý các sinh vật hại như bệnh lở cổ rễ, bệnh chết cây con, sâu xám.

- Giai đoạn ra hoa - quả cần chú ý các sinh vật hại: sâu đục quả, rầy rệp, bệnh rỉ sắt...

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ CHỈ ĐẠO

          Để bảo vệ sản xuất Hè Thu 2021, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Đà Nẵng đề nghị:

1. Các địa phương chỉ đạo triển khai thu hoạch nhanh lúa Đông Xuân, thu hoạch đến đâu tiến hành làm đất ngay đến đó để đảm bảo sản xuất đúng lịch thời vụ, hạn chế sâu bệnh gây hại cũng như rủi ro do thời tiết gây ra. vận động nông dân vệ sinh đồng ruộng, thu dọn tàn dư, làm sạch cỏ bờ nhằm cắt đứt nguồn bệnh từ vụ Đông Xuân sang Hè Thu. Bón vôi trước khi bừa lần cuối để cải tạo đất và giúp cho chất hữu cơ trên đồng ruộng nhanh phân hủy hạn chế lúa bị ngộ độc hữu cơ, nghẹt rễ, đốm nâu. Chuẩn bị tốt các khâu về giống, làm đất, phân bón lót hữu cơ... cho vụ Hè Thu 2021.

2. Các địa phương vận động nông dân diệt chuột trước khi vào vụ sản xuất Hè Thu 2021 kết hợp thu nhặt ốc bươu vàng và vận động nông dân duy trì diệt chuột suốt cả vụ để bảo vệ kết quả sản xuất.

3. Cán bộ kỹ thuật phối hợp với các địa phương vận động nông dân gieo sạ đúng lịch thời vụ và cơ cấu giống, triển khai nông dân sản xuất giống lúa trung ngắn ngày nhằm rút ngắn thời gian, thu hoạch sớm để tiết kiệm nước và lách tránh mưa lũ cuối vụ, có kế hoạch chuyển đổi diện tích lúa không đảm bảo nước tưới sang cây trồng khác chịu hạn hơn. Khuyến cáo nông dân sử dụng giống kỹ thuật để đảm bảo chất lượng giống, mật độ gieo sạ vừa phải 4-5kg/sào (80-100kg/ha), bón phân theo đúng quy trình sản xuất và khuyến khích nông dân sử dụng phân bón hữu cơ.

4. Cán bộ kỹ thuật bám sát đồng ruộng ngay từ đầu vụ, thường xuyên thực hiện công tác điều tra phát hiện kết hợp theo dõi côn trùng vào đèn để dự báo chính xác tình hình sinh vật hại để phối hợp với các địa phương chỉ đạo hướng dẫn nông dân các biện pháp xử lý kịp thời không để lây lan ra diện rộng, ảnh hưởng đến kết quả sản xuất.

5. Vận động và hướng dẫn nông dân sản xuất theo hướng hữu cơ, hữu cơ sinh thái bền vững, ứng dụng chương trình quản lý dịch hại tổng hợp và hướng dẫn nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón an toàn và hiệu quả; khuyến khích nông dân sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc sinh học và thảo mộc để phòng trừ sinh vật hại.

6. Bộ phận Thanh tra Pháp chế Chi cục phối hợp các phòng chức năng và các địa phương tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chất lượng các loại vật tư nông nghiệp thiết yếu phục vụ cho sản xuất vụ Hè Thu 2021.

          Trên đây là dự báo một số đối tượng sinh vật hại chính có khả năng xuất hiện gây hại các loại cây trồng trong vụ Hè Thu năm 2021. Trong từng đợt phát sinh gây hại của từng đối tượng, Chi cục sẽ có thông báo và hướng dẫn cụ thể các biện pháp phòng trừ kịp thời. Các địa phương cần chủ động và phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức phòng trừ kịp thời các đối tượng sinh vật hại  để bảo vệ an toàn cho sản xuất./.       

Tin cùng chuyên mục

Lượt truy cập: 194,981 Hôm qua: 1,295 - Hôm nay: 241 Tuần này: 9,102 - Tuần trước: 5,494 Tháng này: 56,449 - Tháng trước: 31,926 Online: 31